Voiez http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Henri_Bergson

Par la exemple:
Essai sur les donées immédiates de la conscience
http://classiques.uqac.ca/classiques/bergson_henri/essai_conscience_immediate/conscience_imm.html

Evolution Creatrice
http://classiques.uqac.ca/classiques/bergson_henri/evolution_creatrice/evolution_creatrice.html


Se ni legus Markso kiel tradicia Marksisto, la kompreno de tempo danĝerigus fali en utilismo.
Se ni legus Bergsono sen Marksisto, la kompreno de tempo danĝerigus fali en mistikismo.
Ĉar Markso konsideras tempon en klasa intereso, Bergsono emfazas tempon seninteresa transcenda kondiĉo.

Kapitalo estas la nuntempa formo de laboro.
Laboro estas socia korpo de elano.
Produktado estas homa esprimo de kreado.
Vivo estas substanco de elano.
Elano estas singulara diferenco, kiu eksplodas kaj allogas unu la alia kaj kunludas.
Lingvo estas nemateria korpo de vivo.
Nemateria laboro proksimigas kapitalon al vivo pli kaj pli.
En ĝi la diferenco inter labortempo kaj vivtempo malaperas.
Alivorte vivtempo perfekte subsumiĝas sub la labortempo.
Intelekto ne povas analizi la nuna labortempo.
Ĉar labortempo aperas kiel nemezureble.
Intuicio havos plian gravecon.
Intelekto devas fonti sur la intuicio.
Markso devas kuniri kun Spinozo kaj Bergsono.

Markso analizis la sistemon de fantazio.
Li ekiris ekde ĝusta kontraŭa flanko de Bergsono.
Kvankam Bergsono ekiras el pura daŭro, t.e, elano de vitalo, kiu estas nemezureblaĵo, Markso ekiris el varo, kiu estas la plej mezureblaĵo.
Markso volas montrigi la krizo kaj malkonstruo de mezureblaĵo.
Kiel la produktiva povo kiel socia laboro subsumiĝas sub la mezuro, sub la mezura socio?
Kiel la produktiva pova vivas sub la formo de kapitalo.
La viva laboro kiel socia laboro estas kerna elemento de produktiva povo.
La viva laboro estas parto de naturo.
Naturo aperiĝis kiel libereco en viva laboro.
La viva laboro estas la potenco de libereco.
Nura naturo estas neceseco.
Agrikultura laboro aŭ antaŭa moderna laboro estas la komenca formo de libereco.
Industria laboro estas la evoluanta formo de libereco.
Nemateria laboro estas la plia evoluanta formo de libereco.
Vera libereco realiĝas kiam vivo mem kiu estas liberita el laborformo.
Hodiaŭ tia kazo estas escepte, ekzemple arto, filozofio, aŭ scio.
Ĉu ni povos realigi ĝin kiel normale?
Ĉu hodiaŭa nemateria laboro estas la tendenco kiu estas proksimanta al la stato?


Kiam Bergson dividas daŭro al materialo kaj vivo, li ŝajnas konsideri materialo kiel paralizo, kaj vivo kiel evoluado. Materialo movadas en la spaco de taŭgeco sentempe. Tamen vivo movadas en la spaco de evoluado kiel la esprimo de elano vitala.

Ĉi tiu estas la metodo por dividi inter idealismo kaj materialismo. Dum materialismo koncentras en la problemo de taŭgeco kaj agado, idealismo koncentras en la problemo de celo, plano de ia subjekto de homoj aŭ dio. Dum materialismo dependas sur mekanikismo, idealismo dependas sur teleologio.

Do kiel ni povas taksi Markson? Certe li koncentras en la problemo de taŭgeco. Pro tio lia ĉefa tasko estas koncentrita en la problemo de laboro. Tamen ni ne devas forgesi ke la fina koncerno de Markso ne estas laboro. Li certe celas la vojo liberiĝi de laboro. Li serĉas la vojo detrui la leĝon de laborvaloro. Ĉi tiu estas diferenca de la ĝenerala kompreno-metodo pri Markso. La celo de Markso ne kuŝas en laboro, prefere kuŝas en vivo. Manuskripto de Ekonomio-filozofio montras ĉi tiun bone!

Jene Markso renkontas kun Bergson. Komuna elano de vivo kaj ĝia evoluado. Revolucio de Markso povas jene lumiĝi per evoluado de primitiva elano de vivo, kiun diriĝis per Bergson. Ni povas imagi la burĝaro kiel la klaso de taŭgeco, kaj la proletaro kiel la klaso de elano. Burĝaro kiel paralizo, proletaro kiel evoluo. Burĝaro kiel klaso de spaco, proletaro kiel klaso de tempo.

Legi 2007/02/17 23:55

Asocio kaj disocio

Bergson skribas ke "Vivo progresas ne per asocio aŭ adicio de elemento, sed per disocio aŭ duonigo."(K.E, klv, 146).

Ŝoka temo! Mi rekomendas iujn, kiuj havas koncernon pri politiko aŭ filozofio aŭ organiza problemo, legi paragrafon titolita "elano de vivo".
Li vidas ke mekanikismo kaj teleologio havas komunan fundon, kiu analizas iun kaj poste kombini ties eron.
Scienco sekvas la principon. Tamen filozofio havas aliajn celojn kaj principojn. Ĝi koncernas pri primitiva komuna elano de vivo.


laboro                  vivo                         ebeno
-------------------------------
mekaniko              organismo
centra                  malcentra
asocia                  disocia                    karaktero
fabriki                   organizi
komplekseco         simpleco
pozicio/viĉo          movado

parto->centro       ondo de samcentra rondo
marĝeno->centro centro->marĝeno
multo->unu          ekde malgranda
koncerigo/              bombardaĵo
kompaktigo

negativeco               pozitiveco
--------------------------------
scienco                filozofio                    teorio



Li skribas ke vivo estas la tendenco funkcii sur neorganika materio. La tendenco estas nedefinita antaŭe, havas neantaŭvidebla diversecon, hazardecon. Ĝi enhavas spuron de selekto. Do vivaĵo bezonas desegni la eblecon de agado antaŭ agado.
User inserted image


<vortoj>spuro   trace, mark, wake